7 dữ liệu cần có trước khi lập phương án điện mặt trời nhà xưởng

Cần gửi những dữ liệu gì?

1. Hóa đơn điện trong 6–12 tháng

Hóa đơn điện là lớp dữ liệu đầu tiên để xác định quy mô tiêu thụ, chi phí điện và biến động theo mùa. Nên chuẩn bị đủ 12 tháng nếu nhà xưởng có mùa cao điểm và thấp điểm rõ rệt; tối thiểu nên có 6 tháng liên tục.

Không nên chỉ gửi tổng số tiền. Cần đọc được sản lượng kWh, cấp điện áp, mục đích sử dụng, điện năng theo khung giờ nếu có, cùng các thay đổi bất thường do nghỉ sản xuất, mở rộng dây chuyền hoặc vận hành máy phát.

EVNHANOI khuyến nghị xem hóa đơn và dữ liệu tiêu thụ trong khoảng 6–12 tháng, đồng thời xác định tỷ trọng điện dùng vào ban ngày trước khi chọn quy mô hệ thống. Đây là cơ sở hợp lý hơn việc lấy diện tích mái nhân với một suất công suất cố định.

2. Biểu đồ phụ tải theo giờ hoặc lịch vận hành

Hai nhà xưởng cùng dùng 100.000 kWh mỗi tháng vẫn có thể cần hai phương án hoàn toàn khác nhau. Nhà xưởng vận hành chủ yếu ban ngày có khả năng tự dùng điện mặt trời cao hơn nhà xưởng tập trung sản xuất buổi tối.

Dữ liệu tốt nhất là công suất hoặc điện năng theo chu kỳ 15, 30 hoặc 60 phút trong một khoảng thời gian đại diện. Nếu chưa trích xuất được dữ liệu đo đếm, hãy chuẩn bị giờ từng ca, ngày làm việc, tải nền, các tải lớn chạy theo mẻ và kế hoạch thay đổi sản lượng trong 1–3 năm tới.

Biểu đồ phụ tải giúp so khớp đường phát điện dự kiến với nhu cầu sử dụng. Không có dữ liệu theo thời gian, tỷ lệ tự dùng chỉ là giả định và phải được ghi rõ trong báo cáo.

3. Thông tin mái và mặt bằng lắp đặt

Diện tích mái tổng không đồng nghĩa với diện tích có thể đặt tấm pin. Phương án cần loại trừ hoặc dành khoảng trống cho lối đi kỹ thuật, thoát nạn, thiết bị thông gió, bồn nước, giếng trời, vùng che bóng và khu vực kết cấu không phù hợp.

Bộ dữ liệu nên có bản vẽ kích thước, ảnh toàn cảnh và chi tiết, loại và tuổi mái, tình trạng ăn mòn/thấm dột, thông tin khung xà gồ, hướng và độ dốc mái, vật cản, lối đi và khu vực có yêu cầu phòng cháy chữa cháy.

Khảo sát trực tiếp và đánh giá kết cấu phải do người có chuyên môn phù hợp thực hiện trước khi chốt thiết kế thi công. Ảnh hoặc bản vẽ cũ chỉ phục vụ phương án sơ bộ.

4. Địa chỉ, tọa độ và điều kiện môi trường

Tọa độ được dùng để chọn dữ liệu bức xạ và thời tiết. Hướng, độ nghiêng, che bóng và nhiệt độ vận hành ảnh hưởng đến sản lượng; môi trường ăn mòn, bụi hoặc hơi hóa chất còn ảnh hưởng đến lựa chọn vật liệu và kế hoạch bảo trì.

Nên cung cấp địa chỉ, tọa độ, hướng mái, ảnh vệ tinh, đặc điểm bụi/muối biển/hóa chất, lịch vệ sinh và các công trình lân cận có thể tạo bóng.

Công cụ như PVWatts hỗ trợ ước tính sản lượng hệ thống PV hòa lưới từ vị trí và cấu hình đầu vào. Tuy nhiên, kết quả mô hình luôn chứa giả định và độ không chắc chắn; không nên coi một con số mô phỏng là cam kết vận hành.

5. Sơ đồ điện và năng lực hệ thống hiện hữu

Đơn vị thiết kế cần sơ đồ một sợi cập nhật, thông số máy biến áp, tủ điện tổng, thanh cái, máy cắt, cáp chính, vị trí công tơ và điểm đấu nối dự kiến. Cũng cần khai báo máy phát, UPS, tụ bù hoặc nguồn điện khác đang kết nối.

Các dữ liệu này chưa thay thế tính toán bảo vệ, ngắn mạch, sụt áp, chọn cáp hay nối đất. Chúng giúp phát hiện sớm giới hạn, tránh xây dựng phương án tài chính dựa trên cấu hình kỹ thuật không khả thi.

6. Mục tiêu đầu tư và giới hạn ra quyết định

Chủ đầu tư cần nói rõ muốn tối ưu điều gì: giảm điện mua ban ngày, bổ sung nguồn dự phòng, tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo, đáp ứng yêu cầu chuỗi cung ứng hay lựa chọn mô hình CAPEX/ESCO/PPA.

Nếu cân nhắc lưu trữ, cần thêm danh sách tải ưu tiên, công suất cực đại, thời gian dự phòng mong muốn và sự kiện mất điện thực tế. Không phải dự án nào có điện dư cũng nên lắp ESS; quyết định phải dựa trên chế độ vận hành, giá trị sử dụng và tổng chi phí sở hữu.

7. Phạm vi đầu ra và tiêu chí nghiệm thu hồ sơ

“Lập phương án” có thể là tính nhanh công suất, nhưng cũng có thể gồm phân tích phụ tải, mô phỏng sản lượng, BOQ, báo giá, sơ đồ nguyên lý và phân tích tài chính. Cần khóa rõ báo cáo, kịch bản so sánh, mức độ chi tiết BOQ, loại bản vẽ, phân tích dòng tiền và danh sách dữ liệu còn thiếu.

Solar Solution hỗ trợ quy trình từ dữ liệu khảo sát đến tính phương án, cấu hình thiết bị, BOQ và bộ hồ sơ theo phạm vi đã thống nhất.

Checklist gửi dữ liệu cho đơn vị lập phương án

• Có hóa đơn điện liên tục 6–12 tháng.
• Có dữ liệu phụ tải theo thời gian hoặc lịch ca sản xuất.
• Có bản vẽ/ảnh mái và thông tin vật cản.
• Có địa chỉ, tọa độ và hướng mái.
• Có sơ đồ điện, thông số máy biến áp và tủ điện chính.
• Có mục tiêu đầu tư, ngân sách hoặc giới hạn tài chính.
• Có yêu cầu đầu ra và thời điểm cần bàn giao.
• Các giả định chưa xác minh đã được đánh dấu rõ.

Kết luận

Một phương án tốt không bắt đầu từ số lượng tấm pin. Nó bắt đầu từ dữ liệu tiêu thụ, hiện trạng công trình và mục tiêu đầu tư. Chuẩn bị đủ 7 nhóm dữ liệu sẽ giúp rút ngắn thời gian khảo sát, giảm vòng hiệu chỉnh và làm rõ phần nào là kết quả tính toán, phần nào vẫn là giả định cần xác minh.